Uçaktayken neden kulak ağrısı çekeriz?

Kaynak: ijeab (user8515113) - Freepik.com

Bizim yapamadığımız yerde gelişen bir makine yarattık. Biz insanlar hep gökyüzüne bakıp onu fethetmeyi hedefliyoruz ama bir sorun var. Bizler gökyüzünde yüksek irtifalarda yaşamak üzere yaratılmadık ve çoğu zaman bir uçağa bindiğimizde vücudumuz bize bunu hatırlatmayı sever. Kim hiç kulak ağrısı hissetmedi, hatta kulak tıkanıklığı yaşamadı ve uçağa basınç uygulanmasına rağmen bunun neden olduğunu merak etti?

Bir uçağın basıncı ve basınçlandırılması

Deniz seviyesinde basınç yaklaşık 1 bar civarındadır ancak yukarılara çıkıldıkça azalır; bunun nedeni, basıncın, havanın bir yüzeye uyguladığı kuvvet olmasıdır ve ne kadar yükseğe çıkarsanız, üzerinizde o kadar az atmosfer olur, yani basınç azalır (Karşılaştırma için, deniz seviyesinden 8.840 m veya 29.000 ft yükseklikte, Evarest Dağı'nın zirvesinde atmosfer basıncı yaklaşık 0,3 Bar'dır).

İnsanoğlu 8000 m yükseklikte değil, deniz seviyesinde ve onun biraz üzerinde yaşayacak şekilde evrimleşti; bu nedenle çözüm, uçak kabininin içinde alçak irtifalardaki basıncı simüle eden bir "yapay basınç" yaratmaktı; buna basınçlandırma diyoruz.
Bir uçağın basınçlandırma sistemi basittir. Havanın kaçmasını sağlayan ayarlanabilir deliğe sahip bir balonunuz olduğunu, ancak aynı zamanda balonun her zaman yeni havayla şiştiğini hayal edin. Uçak kabininde olan budur. Yerdeyken uçağa basınç uygulanmaz. Uçuş öncesi basınç dışarıdaki basınçla aynıdır; pilot, uçak kalkar kalkmaz kabin basınç kontrol cihazında seyir irtifasını ayarlar. İniş takımı yerden çıkar, çıkış valfi kapanmaya başlar ve motorlar kabine basınç uygulayarak hava pompalamaya başlar. Uçuş sırasında kabin basınç sensörleri, valfin ne kadar açık olduğunu ve motorlardan ne kadar hava girdiğini kontrol ederek sabit bir basıncı koruyacaktır (35.000 ft'te, kabin yaklaşık olarak 7.000 ft'teymiş gibi basınç altında olacaktır). Uçak alçalmaya başladığında pilot, varış havalimanının irtifasını ayarlar ve süreç tam tersi şekilde gerçekleşir.

Peki kulak ağrısı?

Basitçe söylemek gerekirse kulağımızı oluşturan 3 kısım vardır: dış kulak, orta kulak ve iç kulak. Genel olarak orta kulak içindeki basınç vücut dışındaki basınca eşittir ancak uçuş sırasında uçak kabininin basınçlandırılması ve basınçsızlaştırılması durumunda basınç değiştiğinde orta kulak ile dış kulak arasındaki bu basınç dengesizliği östaki sendromuna neden olur. Tüpün (dış kulak ile orta kulak arasında aynı basıncı korumaktan sorumlu olan) tıkanması, kulakta tıkanıklık hissine neden olarak kulak içinde şiddetli basınca ve hatta bazen ağrıya neden olabilir.